Als niemand iets van je nodig heeft, wat wil jij dan eigenlijk?

Het is zover, vanavond hoef je niets. Geen sport, geen afspraak, je werk is af, iedereen ligt op bed en de keuken is weer netjes. Je hebt er de hele dag naar uit gekeken. Als je partner vraagt wat je vanavond van plan bent om te doen, haal je je schouders op: “Geen idee.”, zeg je. “Misschien ga je een leuke serie kijken, even wandelen, beginnen aan het eerste boek van Outlander?” “Maakt mij niet uit”, zeg je. Eerlijk gezegd weet je het écht even niet. Gek, want hoe kan het dat je niet weet waar je zin in hebt, vraag je jezelf af.

Daar wil ik even bij blijven. Niet omdat ik vind dat je moet weten wat je écht heel leuk vindt om te doen, maar omdat dat moment veel vertelt. Als je in de trein van moeten zit, weet je precies wat je moet doen en hoe laat je ergens moet zijn. Je weet welke boodschappen gehaald moeten worden, welke mailtje nog beantwoord moet worden, wanneer de gymkleding schoon klaar moet liggen en welke doktersafspraak gemaakt moet worden. Als iemand iets aan je vraagt, komt er meestal snel een antwoord. Je onthoudt alles goed, bent goed geworden in vooruitdenken en houdt rekening met anderen. Je kunt heel goed schakelen en ziet wat er nodig is. Je bent daar erg goed in geworden en ziet het als je kracht. Maar als de vraag verandert van “Wat moet er gebeuren” in “Wat wil jij”, blijft het ineens stil. Waarschijnlijk denk je zelfs eerst automatisch aan alles wat er gedaan moet worden en dat je graag wilt dat dát af is, in plaats aan wat jij wilt voor jezelf.

“Maakt mij niet uit” is een interessant zinnetje. Het is klein en snel gezegd. “Wat zullen we eten?”: “Maakt mij niet uit.” “Wat wil jij kijken?”: “Zeg jij het maar.” Daar hoeft niet perse een reden voor te zijn, want soms maakt het je écht niets uit. Maar het is wel interessant om bij jezelf na te gaan hoe vaak je dit zegt zonder eerst bij jezelf in te checken. Maakt het je écht niets uit? Want daar zit een verschil. Je kunt bij jezelf inchecken en voelen dat beide opties prima zijn, maar je kunt de vraag ook direct doorschuiven naar de ander omdat je niet goed bij je antwoord kunt komen. Van buiten ziet dat er precies hetzelfde uit, maar van binnen is het anders.

Een vrije avond lost dat niet automatisch op. Het valt me op dat we veel praten over meer tijd voor jezelf. Een avondje vrij, een vrije zaterdag, een middagje zonder de kinderen of een weekendje weg. Het klopt dat ruimte en tijd voor jezelf heel fijn kan zijn, maar de tijd hebben en jezelf in die tijd tegenkomen is niet hetzelfde. Als je lang vooral gereageerd hebt op wat er nodig was, weet je niet automatisch wat je leuk vindt als je een vrije avond of middag hebt. De kans is namelijk groot dat je jouw vrije middag vult met nuttige dingen doen. De was doen, de keuken opruimen, de wc even een poetsbeurt geven, iets bestellen dat je nodig hebt… Voor je het weet is de vrije tijd die je voor jezelf had alweer voorbij. Je hebt van alles gedaan en bent erg nuttig geweest, maar de vraag die je aan het begin van die vrije middag of avond aan jezelf stelde: “Waar heb ik eigenlijk behoefte aan” is nooit beantwoord.

Het zit niet alleen in de drukte, niet in dat je veel te doen hebt. Anders zou het genoeg zijn om afspraken uit je agenda te halen. Het kan wel heel fijn zijn, maar ik denk dat het een laagje dieper zit. Namelijk, hoeveel ruimte neem jij zelf in wanneer je een keuze maakt? Hoe neem jij jezelf mee in de beslissing die je neemt? En dan bedoel ik niet bij de grote levensbeslissingen, maar juist bij de hele kleine momenten. Bijvoorbeeld bij de vraag wat er vanavond gegeten wordt. Of als een vriendin een datum voorstelt om af te spreken, terwijl je eigenlijk niet kunt. Of als jullie als gezin plannen maken voor het weekend. Vraag jij jezelf dan: “Kan ik dit?” of “Wil ik dit?”.

Je kunt jezelf kwijtraken zonder dat iemand dat ziet. Zoiets gaat vaak heel stil. Beweeg je veel mee? Gaan anderen voor? Ben je moe, maar zet je dat aan de kant? Als je ze los van elkaar ziet, voelt het vaak nog goed te doen, maar uiteindelijk wordt het steeds moeilijker om te voelen hoe jij jouw leven wilt leven. En dan kan een simpele vraag zoals: “Wat wil jij?” ineens groot voelen. Je hoeft het antwoord op deze vraag niet meteen te weten. Maak er niet een nieuw ding van waar je goed in moet zijn. Daar gaat het niet om. Begin eerst eens met het opmerken van jouw antwoord: “Maakt mij niet uit.”. De volgende keer dat jij jezelf dat hoort zeggen, blijf je daar heel even bij en vraag jezelf af of het je écht niets uitmaakt. Wat zou je kiezen als je op dat moment met niemand rekening hoefde te houden? Wat zou je kiezen als je alleen rekening met jezelf zou houden? Neem dát mee in je overweging en maak dan pas je beslissing. Voordat je jezelf mee kunt nemen in je keuzes, moet er eerst ruimte zijn om te horen wat jij te zeggen hebt.

Vraag jezelf de komende dagen niet de hele tijd af wat je wilt, maar let op de kleine momenten waarop je zegt dat het je niets uitmaakt, of dat voor jou alles goed zou zijn en stel jezelf dan één extra vraag: “Heb ik eigenlijk al aan mezelf gevraagd wat ik wil?”. Je hoeft vanaf nu niet altijd voor jezelf te kiezen, maar neem jezelf wel mee in de afweging. Houd ook rekening met jezelf, en niet alleen met de ander.